Theo dõi chúng tôi
Khởi nghiệp sáng tạo trông như thế nào? Chúng ta thường thấy những hình ảnh hào nhoáng từ những đại doanh nghiệp thành công: Tesla, Facebook, AirBnB,… Trên thực tế, để đạt được những thành công đó, những doanh nghiệp kể trên đã bước qua con đường khởi nghiệp sáng tạo chông gai mà không phải doanh nghiệp khởi nghiệp nào cũng có thể vượt qua được. Con đường đó trước hết được xây dựng bằng việc tư duy của những con người tạo lập, dẫn dắt và phát triển doanh nghiệp. Vậy tư duy khởi nghiệp – tư duy của những người làm chủ trông như thế nào? Những sai lầm tư duy nào người khởi nghiệp sáng tạo nên tránh?
Có những buổi cà phê khởi nghiệp nghe “mùi tham vọng” lan tỏa khắp quán – người ta nói về ý tưởng, về công nghệ, về tương lai rực rỡ… nhưng khi hỏi: “Vậy khách hàng của bạn là ai?”, thì không gian bỗng lặng im như thể ai vừa bấm nút mute.
1. Sai lầm đầu tiên: Lảng tránh khách hàng và nỗi sợ phải đối diện sự thật
Rất nhiều nhà sáng lập trên thế giới, và ở Việt Nam, mắc cùng một căn bệnh: nói về ý tưởng thì thao thao bất tuyệt, nhưng nhắc đến khách hàng thì lảng sang chuyện khác.
Không phải vì họ kiêu, mà vì... họ sợ.
Sợ rằng khách hàng không cần “đứa con tinh thần” của mình.
Sợ rằng bao nhiêu niềm tin, mồ hôi và đêm trắng chỉ đổi lại bằng một câu “tôi không quan tâm”.
Nhưng thực tế khốc liệt hơn: nguyên nhân thất bại số 1 của startup là “bán thứ khách hàng không cần”.
Thế nên, nếu bạn đang khởi nghiệp, hãy dừng lại một chút và tự hỏi:
Hành động ngay hôm nay:
Vì chỉ khi hiểu khách hàng, bạn mới có thể tạo ra giá trị mà họ sẵn sàng “thuê” bạn để giải quyết vấn đề của họ.
2. Sai lầm thứ hai: Môi trường thiếu tinh thần phản biện
Khởi nghiệp không chỉ cần sáng tạo mà còn cần chịu đựng được phản biện.
Nếu một đội nhóm toàn “ừ, ý hay đó”, thì thật ra chẳng ai đang tư duy cả.
Một công ty như Airbnb chỉ có thể “lột xác” qua hàng loạt lần chửi nhau bằng lý lẽ, phản biện từng ý tưởng, rồi thử, rồi sai, rồi lại sửa.
Quá trình tư duy sáng tạo
Hai pha tư duy sáng tạo:
Giữa hai pha ấy là “khoảnh khắc vàng”, nơi bạn tạm gác cái tôi, bóc trần ý tưởng và hỏi đi hỏi lại:
“Điều này có thật sự tạo giá trị không, hay chỉ là ảo tưởng dễ thương?”
Hành động ngay hôm nay:
3. Bức tranh thật của hành trình khởi nghiệp sáng tạo
Khởi nghiệp không phải con đường thẳng, mà là một cuộc leo núi bậc thang, nơi mỗi bậc là một lần bạn… rơi xuống vực nhỏ, rồi lại leo lên cao hơn.
Ba giai đoạn vàng của sự tương thích với thị trường:
1. Vấn đề – Giải pháp (Problem–Solution Fit):
Xác định: “Khách hàng thực sự cần gì?”.
Đừng xây nhà trước khi biết đất có sụt không.
Hành động: Kiểm chứng liên tục giả thuyết về vấn đề và giải pháp bằng phỏng vấn, quan sát, dữ liệu thật.
2. Sản phẩm – Thị trường (Product–Market Fit):
Khi đã hiểu vấn đề, hãy tạo sản phẩm / dịch vụ mẫu, dù là đơn giản nhất.
Hành động: Đưa sản phẩm/dịch vụ đến tay 20 khách hàng tiềm năng, lắng nghe từng phản ứng nhỏ nhất.
3. Mô hình kinh doanh – Thị trường (Business Model Fit):
Khi có người dùng thật, hãy hỏi: “Tôi có thể sống được từ mô hình này không?”.
Hành động: Kiểm thử giá, kênh phân phối, chi phí – lợi nhuận. Nếu không hợp, từ bỏ sớm, đừng tự ru ngủ.
4. Hiểu khách hàng – Nghệ thuật ba lớp
Hãy tưởng tượng khách hàng là một hành tinh, còn bạn là phi hành gia.
Muốn đặt chân được lên đó, bạn phải hiểu ba lớp của họ:
Hành động: Dành 1 ngày chỉ để đi sâu vào từng yếu tố trên. Viết lại “Tuyên bố giá trị” của bạn, mô tả rõ: bạn giúp ai, giải quyết nỗi đau gì, và mang lại lợi ích gì.
5. Kết lại: Giá trị – Thị trường – Khách hàng
Tất cả khởi nghiệp sáng tạo đều xoay quanh ba chữ: Khách hàng – Thị trường – Giá trị.
Nếu tách rời một yếu tố, mô hình sẽ sụp đổ.
Nếu bạn bám được cả ba, startup của bạn sẽ không chỉ sống sót mà còn bay lên.
“Khởi nghiệp là hành trình học cách yêu khách hàng của mình nhiều hơn ý tưởng của chính mình.”
Th.sĩ Nguyễn Thị Minh Lý - Chuyên gia ISO - Chuyên gia Tư vấn Huấn luyện Nội tâm
Từ khóa:
#Tư duy khởi nghiệp #Đừng để mình là người bán thứ khách hàng không cần ##khởi_nghiệp ##xây_dựng_doanh_nghiệp ##tư_duy_khởi_nghiệp
