Nhiều khi tôi tự hỏi, nếu không có cách thức tính thời gian, không có quy định giờ trong ngày, số ngày trong tháng, số tháng trong năm thì làm sao xã hội loài người hẹn hò được nhau, tính đếm được rất nhiều sự kiện xã hội. Càng ngẫm càng thấy ý nghĩa của việc tính đếm thời gian. Biết ơn các nhà khoa học, các cao nhân cổ nhân đã sáng tạo.
Chúng ta đang bước vào một giai đoạn thiên văn rất thú vị mà dân gian thường gọi là chuỗi năm "mất Tết 30".
Dưới đây là chi tiết về hiện tượng này:
1. Chuỗi 8 năm liên tiếp không có ngày 30 Tết
Bắt đầu từ năm Ất Tỵ (2025), tháng Chạp (tháng 12 Âm lịch) sẽ liên tục là tháng thiếu (chỉ có 29 ngày). Tình trạng này sẽ kéo dài liên tục trong 8 năm.
Cụ thể, các năm sau đây sẽ không có ngày 30 Tết:
• Năm Ất Tỵ (2025)
• Năm Bính Ngọ (2026)
• Năm Đinh Mùi (2027)
• Năm Mậu Thân (2028)
• Năm Kỷ Dậu (2029)
• Năm Canh Tuất (2030)
• Năm Tân Hợi (2031)
• Năm Nhâm Tý (2032)
Đến tận năm Quý Sửu (2033), chúng ta mới lại được đón ngày 30 Tết.
2. Tại sao lại có hiện tượng này?
Sự khác biệt này xuất phát từ cách tính lịch Âm dựa trên chu kỳ vận hành của Mặt Trăng quanh Trái Đất:
• Điểm Sóc: Một tháng Âm lịch bắt đầu vào ngày có "điểm Sóc" (thời điểm Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời nằm thẳng hàng). Khoảng cách giữa hai lần điểm Sóc liên tiếp là một tháng Âm lịch.
• Thời gian trung bình: Chu kỳ này kéo dài khoảng 29,53 ngày. Vì không thể có nửa ngày, nên các nhà làm lịch phải làm tròn thành tháng thiếu (29 ngày) hoặc tháng đủ (30 ngày).
• Sự trùng hợp: Việc tháng Chạp liên tục rơi vào tháng thiếu trong 8 năm là một sự trùng hợp ngẫu nhiên về mặt thiên văn khi các điểm Sóc rơi vào những thời điểm khiến khoảng cách giữa chúng ngắn hơn 30 ngày.
3. Điều này có ảnh hưởng gì không?
Về mặt văn hóa và tâm linh, việc không có ngày 30 Tết không làm mất đi ý nghĩa của ngày cuối năm:
• Giao thừa: Trong những năm này, đêm Giao thừa sẽ diễn ra vào đêm 29 tháng Chạp.
• Cúng tất niên: Các gia đình vẫn thực hiện các nghi lễ cúng gia tiên, tất niên vào ngày 29 bình thường.
• Thói quen: Thay vì nói "đợi đến 30 Tết", người dân sẽ dần quen với việc "đón Tết vào đêm 29".
Sự thật thú vị: Trong lịch sử, cũng từng có những chuỗi nhiều năm liên tiếp tháng Chạp là tháng đủ (có ngày 30). Ví dụ, từ năm 2017 đến 2021, chúng ta đã có 5 năm liên tiếp có ngày 30 Tết.