Phơi nắng đúng cách, lợi ích lớn cho sức khỏe thể chất

Cô bác anh chị thương mến,
Trong phòng khám, em thường nghe:
"Em ít ra nắng lắm, sợ đen, sợ nóng..."

Cô bác ơi, em hiểu. Nhưng xin được thưa rằng:
Nắng – nếu biết phơi đúng cách – là một vị thuốc quý, hoàn toàn miễn phí, được trời đất ban cho.

Theo Y học cổ truyền, nắng chính là Dương khí tự nhiên – giúp làm ấm cơ thể, thúc đẩy khí huyết, kích hoạt vận hành tạng phủ, cải thiện miễn dịch, tinh thần, giấc ngủ.
Còn theo y học hiện đại, ánh nắng giúp tổng hợp vitamin D, điều hoà serotonin, và điều chỉnh nhịp sinh học.

Nhưng nắng – cũng như thuốc – có thể là bổ, cũng có thể là hại. Tùy theo giờ, theo cách, và theo thể trạng.

I. VÌ SAO CẦN PHƠI NẮNG?

Theo Đông y:
- Nắng là biểu hiện của Dương khí.
- Dương sinh thì khí hành, huyết lưu.
- Dương suy thì tạng phủ trì trệ, bệnh dễ phát.

Phơi nắng đúng cách sẽ:
- Bổ Dương, làm ấm tạng phủ.
- Khơi thông khí huyết, tiêu trừ ứ trệ.
- Kích thích Tỳ Vị, cải thiện tiêu hoá.
- Tăng sức đề kháng và cải thiện tinh thần.

Theo Tây y:
- Kích hoạt tổng hợp vitamin D (hỗ trợ xương, miễn dịch).
- Tăng serotonin (giảm trầm cảm, lo âu).
- Hỗ trợ giấc ngủ và chu kỳ thức – ngủ tự nhiên.

II. PHÂN TÍCH CÁC KHUNG GIỜ PHƠI NẮNG

1. 5h – 7h sáng (Giờ Mão)
Đặc điểm: Nắng nhẹ, khí thanh – tốt cho khởi động ngày mới.
Tác dụng:
- Kích hoạt Đại Tràng kinh → hỗ trợ đại tiện, giải độc.
- Dương khí mới sinh → giúp người yếu, người hàn ấm dần lên.
Thanh khí trời đất giúp tâm trí thư thái, nhẹ lòng.
Phù hợp với: Người già, trẻ nhỏ, người mới ốm dậy, người dễ lạnh.
Thời gian phơi: 15–30 phút, kết hợp đi bộ nhẹ, thở sâu.

2. 7h – 9h sáng (Giờ Thìn)
Đặc điểm: Khung giờ “vàng” – nắng đủ mạnh để bổ Dương mà chưa gây hại.
Tác dụng:
- Kích hoạt Vị kinh → ăn ngon, tiêu hoá tốt.
- Tổng hợp vitamin D hiệu quả nhất.
Làm ấm toàn thân, tăng sinh lực, hỗ trợ giấc ngủ về tối.
Phù hợp với: Hầu hết mọi người, nhất là người dương hư, trầm cảm, thiếu ngủ.
Thời gian phơi: 20–40 phút, có thể kết hợp tập thể dục nhẹ.

3. 9h – 11h sáng (Giờ Tỵ)
Đặc điểm: Nắng bắt đầu gắt.
Tác dụng:
- Vẫn kích hoạt Tỳ kinh và tổng hợp vitamin D.
Lưu ý:
- Tia UV đã mạnh hơn, dễ gây nóng, tổn thương da nếu phơi lâu.
- Phù hợp: Người trẻ khỏe, cần bổ Dương nhanh.

- Thời gian phơi: Không quá 20 phút, tránh phơi mặt, đầu.

4. 11h – 15h (Giờ Ngọ – Mùi)
Đặc điểm: Dương khí cực thịnh – mặt trời ở đỉnh.
Tác hại:
- Nắng gay gắt, UV cao nhất → dễ gây bỏng, sạm, lão hoá da.
- Đông y gọi là “Dương cực sinh âm hao” → làm hao tân dịch, khô người, tổn Âm.
Phù hợp: Không ai, trừ chỉ định y khoa đặc biệt.
Khuyến nghị: Tránh phơi nắng thời điểm này hoàn toàn.

5. 15h – 17h (Giờ Thân)
Đặc điểm: Nắng dịu trở lại, cơ thể bắt đầu hạ nhiệt.
Tác dụng:
- Kích hoạt Bàng Quang kinh → hỗ trợ tiểu tiện, giải độc.
- Tia UV thấp, an toàn.
- Hỗ trợ điều hòa chuyển từ Dương sang Âm.
Phù hợp với: Người không phơi được sáng, người cao tuổi, trẻ em.
Thời gian: 15–30 phút, kết hợp đi bộ, thư giãn.

6. 17h – 18h (Giờ Dậu)
Đặc điểm: Ánh nắng rất yếu, không còn khả năng tổng hợp vitamin D.
Tác dụng: Chủ yếu để thư giãn, hít thở không khí chiều.
Phù hợp: Người chỉ muốn vận động nhẹ, thư thái cuối ngày.

III. 10 NGUYÊN TẮC PHƠI NẮNG ĐÚNG CÁCH
1. Chọn giờ phù hợp: tốt nhất là 7h–9h, hoặc 5h–7h, 15h–17h.
2. Phơi từng chút một: đều mỗi ngày 15–30 phút hiệu quả hơn phơi dồn một lần.
3. Ưu tiên vùng lưng, vai, tay chân: tránh phơi mặt hoặc đỉnh đầu lâu.
4. Uống nước trước và sau khi phơi.
5. Không phơi khi bụng quá đói hoặc quá no.
6. Kết hợp vận động nhẹ: đi bộ, vươn vai, thở sâu.
7. Không tắm ngay sau khi phơi: đợi 15–30 phút.
8. Bảo vệ mắt, tránh nhìn thẳng mặt trời.
9. Ngừng ngay khi thấy mệt, chóng mặt, da đỏ.
10. Nghe cơ thể mỗi ngày: mỗi người là một “thời tiết riêng”.

IV. AI CẦN LƯU Ý KHI PHƠI NẮNG?
- Người đang sốt cao, cơ thể suy nhược nặng.
- Người bị viêm da, tổn thương ngoài da chưa lành.
- Người dùng thuốc gây nhạy cảm ánh sáng (tham khảo bác sĩ).
- Người từng có tiền sử ung thư da.
- Người đang điều trị bệnh đặc biệt (nên hỏi thầy thuốc).

Nắng có thể để dành: Vitamin D có thể tích trữ trong gan, mỡ. Không cần ngày nào cũng phơi thật lâu – chỉ cần đúng – đủ – đều.

Cô bác anh chị thương mến,
Dương khí từ trời đất – có thể nuôi dưỡng Dương khí trong thân.
Và chỉ một chút ánh nắng mỗi ngày – nếu đúng cách – có thể làm thay đổi rất nhiều thứ:
- Cơ thể ấm hơn
- Tiêu hoá tốt hơn
- Ngủ ngon hơn
- Tinh thần nhẹ hơn

Phơi nắng – là một hình thức dưỡng sinh sâu sắc, đơn giản, và gần gũi nhất với tự nhiên.

Nếu bài viết này hữu ích, cô bác hãy:
- Để lại một lời bình: “Tôi sẽ bắt đầu phơi nắng từ mai.”
- Hoặc đơn giản chỉ một dòng: “Tôi đã hiểu thêm về nắng.”
Hoặc chia sẻ bài viết đến người thân – những ai đang yếu lạnh, trầm cảm, mất ngủ… có thể chỉ cần một chút Dương khí mỗi ngày để đổi khác.

Nếu cô bác đã từng phơi nắng theo cách riêng, hoặc đang có trải nghiệm hay băn khoăn gì – hãy để lại lời nhắn. Em sẽ đọc từng dòng.

Nguồn: Thu Phong – Tâm Đạo Y Quán
Y học cổ truyền – Dưỡng sinh – Dinh dưỡng lâm sàng.