Cảm xúc ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe, mối quan hệ và tài chính cá nhân?

Cảm xúc ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Cơ thể không đọc thơ, nhưng cơ thể đọc cảm xúc bằng hormone và nhịp thần kinh. Căng thẳng kéo dài khiến người ta ngủ nông, thở nông, vai gồng, tiêu hóa khó, miễn dịch yếu hơn. Giận giữ lâu có thể biến hàm thành đá, cổ thành dây đàn, ngực thành căn phòng thiếu cửa sổ. Lo âu làm dạ dày co lại như đang luyện thể dục, vận công.

Ngược lại, khi ta biết điều hòa cảm xúc, cơ thể có cơ hội quay về chế độ phục hồi: tim dịu, thở sâu, tiêu hóa yên, giấc ngủ có chiều sâu. Cảm xúc không “mơ hồ”; nó là trạng thái sinh học có tiếng nói.

Cảm xúc ảnh hưởng thế nào đến mối quan hệ?

Cảm xúc chính là khí hậu của tình thân. Không ai sống lâu trong một căn nhà đầy băng, dù căn nhà đó có đủ tiện nghi.

Khi ta không có cảm xúc riêng, ta dễ sống bằng cảm xúc mượn: mượn kỳ vọng của người khác, mượn áp lực xã hội, mượn nỗi sợ bị đánh giá, mượn cả cơn giận của đám đông. Ta mang những món đồ mượn ấy về nhà, đặt lên bàn ăn, rồi ngạc nhiên vì bữa cơm trở nên nhạt. Ta dễ nói bằng phản ứng thay vì nói bằng sự thật, dễ im lặng để trừng phạt thay vì im lặng để lắng nghe, dễ “cố cho êm” rồi âm thầm tích nợ, đến một ngày nổ tung vì… cái nắp hộp tích tụ đóng không khít.

Kết nối thật không đơn thuần là việc ta “quen biết”, “tương tác”, hay “thường nhắn tin với nhau” mà là khi giữa hai con người có một dòng chảy năng lượng trung thực, không màu mè, không toan tính. Kết nối thật là hiện diện thật (không lướt điện thoại khi nghe nhau nói). Lắng nghe thật, không chỉ để trả lời, mà để thấu hiểu; Chia sẻ thật, không giấu cảm xúc, không dùng mặt nạ “tôi ổn”. Một ánh nhìn thấu cảm, còn sâu hơn cả nghìn lời “em hiểu mà”.

Mối quan hệ có “chất” không nhất thiết phải lâu năm, nhưng phải sâu sắc. Không cần nhiều lời, nhưng từng lần trò chuyện đều có tác dụng chữa lành, nâng đỡ hoặc soi sáng.

Trong mối quan hệ “có chất” ta cảm thấy được là chính mình mà không sợ bị đánh giá, ta có thể chia sẻ cả điều vui lẫn điều xấu hổ, ta cùng nhau trưởng thành, không ràng buộc, không tiêu hao năng lượng. “Ở bên nhau không phải để thấy mình giỏi hơn, mà để thấy mình thật hơn.”

Chỉ có kết nối thật mới tạo ra mối quan hệ có chất. Vì khi ta không thật, mối quan hệ dựa trên vai diễn, sự kết nối sẽ mỏng manh, chỉ cần mất vai, là mất người. Khi ta giữ mặt nạ quá lâu, mối quan hệ sẽ chỉ còn là sân khấu, diễn xong là tắt đèn, chẳng ai nhớ ai. Kết nối thật là gốc rễ. Chất lượng mối quan hệ là trái ngọt giúp bạn vui vẻ và sống lâu.

Cảm xúc ảnh hưởng thế nào đến tài chính cá nhân?

Đây là chỗ nhiều người tưởng tiền là toán học, nhưng thật ra tiền thường bị tâm lý điều khiển như đang cầm điều khiển từ xa.

Khi tủi, ta mua để bù. Khi lo, ta mua để thấy an toàn. Khi hưng phấn, ta xuống tiền để đuổi theo một cảm giác “mình đang lên.” Khi sợ, ta bán tháo để thoát khỏi khó chịu, rồi gọi đó là “kỷ luật”. Khi mang mặc cảm thiếu thốn, ta hoặc giữ tiền như ôm phao, hoặc tiêu phóng như trả thù quá khứ.

Tiền đi theo cảm xúc nhiều hơn ta tưởng. Chỉ là cảm xúc thường mặc áo “lý do” rất lịch sự.

Th.sĩ Nguyễn Thị Minh Lý – Chuyên gia Tư vấn huấn luyện Nội tâm