Theo dõi chúng tôi
Câu hỏi quan trọng nhất là làm sao cảm xúc trở thành nhiên liệu thay vì đám cháy. Làm sao mình có cảm xúc riêng, tức là cảm xúc thuộc về mình, phục vụ mình, nâng mình lên, thay vì kéo mình trôi.
Chuyển dịch cảm xúc bắt đầu bằng một việc đơn giản nhưng có quyền lực: gọi tên. Khi gọi đúng tên, ta bật đèn trong phòng tối. Cảm xúc vẫn còn, nhưng ta không còn vấp vào chính bóng mình.
Ta có thể nói với mình bằng giọng hiền: “À, lo.” “À, tủi.” “À, giận.” Rồi ta cho phép nó hiện diện trong cơ thể mà chưa vội biến nó thành hành động. Cảm xúc là sóng; hành động là thuyền. Sóng nào cũng đi qua, nhưng nếu ta nhảy khỏi thuyền giữa biển chỉ vì một đợt sóng, ta sẽ khổ.
Ta quay về thân thể như quay về nhà. Thở ra dài hơn một chút. Thả lỏng hàm. Hạ vai. Mở bàn tay. Những cử chỉ nhỏ đó là mật mã sinh học nhắn cho hệ thần kinh: “Mình đang an toàn hơn mình tưởng.” Khi cơ thể dịu, cảm xúc bớt gào.
Rồi ta hỏi câu không làm ai xấu hổ, chỉ làm mọi thứ rõ ràng: “Mình đang cần gì?”
Khi nhu cầu lộ mặt, cảm xúc bớt làm loạn, như một đứa trẻ thôi khóc khi biết có người đang nghe.
Cảm xúc riêng còn là biết phân biệt cái gì là của mình và cái gì là đi ngang qua mình. Có những buổi họp, có những bữa cơm, có những lần lướt mạng… cảm xúc người khác tràn sang ta như gió lùa. Không sai, chỉ là nếu ta ôm hết, ta sẽ kiệt. Ta có thể đồng cảm mà không đồng hóa. Ta có thể thương mà không tan.
Đến đây, thay vì nói tiếp bằng lý thuyết, mình kể bạn nghe một ngày rất đời. Không có phép màu. Chỉ có một người bình thường tập cầm lái.
An bước vào văn phòng sáng đó với tâm trạng ổn. Kiểu “ổn” của người lớn: không rực rỡ, nhưng đủ yên để uống hết ly cà phê mà không thấy đời là kẻ thù. Rồi An mở cửa phòng họp, và không khí trong đó đặc như thể ai vừa đổ cả thùng căng thẳng xuống sàn. Sếp nói chậm mà sắc. Đồng nghiệp nói nhanh mà run. An chưa kịp hiểu chuyện gì thì vai đã tự nâng lên, tim tự đập nhanh hơn, cổ họng tự khô. Trong đầu bật ra: “Chết rồi.”
Cái “chết rồi” ấy không phải sự thật. Nó là phản xạ sinh tồn. Là quá khứ cũ chạy về cầm vô lăng. An nhận ra mình đang nhập vai: vai “đừng làm sai”, vai “đừng bị chê”, vai “đừng trở thành gánh nặng”. Một nhịp thôi, An nhớ mình từng hứa sẽ luyện một điều nhỏ: dừng lại trước khi phản ứng. An thở ra dài hơn. Thả hàm. Hạ vai. Mở bàn tay đang nắm bút như nắm vận mệnh. Và An gọi tên: “Mình đang lo.”
Sếp hỏi ý kiến. Bình thường An sẽ trả lời nhanh cho xong hoặc nói theo hướng an toàn để không ai khó chịu. Nhưng hôm đó, An nói chậm. Nói rõ phần mình chắc. Và khi tới phần chưa chắc, An không cố tỏ ra biết. An chỉ đặt chiếc ly xuống bàn bằng một câu rất gọn: “Cho em xin thêm một ngày để kiểm lại dữ liệu, rồi em trả lời bằng số liệu chắc chắn.” Không ai vỗ tay. Nhưng trong ngực An, có một khoảng thở vừa mở ra. Đó là cảm giác của ranh giới: không chống ai, chỉ không để mình trôi.
Chiều về, An ghé nhà mẹ. Mẹ lo. Lo theo kiểu của mẹ: lo bằng lời than, lo bằng câu hỏi, lo bằng cách kéo con vào cùng chiếc áo lo ấy cho ấm. An nghe, và thấy trong người bắt đầu nặng. Cái thói quen “đỡ” sắp trượt thành “gánh.” An lại dừng một nhịp. Thở ra. Đặt tay lên bụng dưới bàn như tự neo mình. Rồi An nói với mẹ bằng giọng ấm mà rõ: “Con nghe mẹ. Con hiểu mẹ lo. Nhưng chuyện đó mình không giải quyết thay được. Con ngồi đây với mẹ một lúc, rồi mình ăn cơm cho ngon đã.” Mẹ im một nhịp, rồi gật. Đôi khi người ta không cần mình gánh hộ. Người ta chỉ cần mình ở cạnh mà không hoảng theo.
Tối đó, về phòng, An mở điện thoại. Màn hình sáng lên, kéo theo một thứ ánh sáng khác: những lời mời gọi lấp lánh. Sale sốc. Phiên bản giới hạn. Khóa học đổi đời. Một mã đầu tư đang “bay.” Cái mệt trong An bỗng muốn có thuốc giảm đau nhanh. Não rất hay dùng mua sắm như một cái ô che cảm giác trống. “Mua đi cho đỡ,” một giọng nói thuyết phục vang lên, mặc áo “hợp lý”: giảm giá mà, xứng đáng mà, không vào là lỡ mà.
Ngón tay An chạm gần nút thanh toán. Rồi An dừng. Một nhịp. An thở ra dài. Đặt điện thoại xuống, như đặt một cục nóng xuống đất. An hỏi mình câu chốt: “Mình muốn mua hay mình muốn bớt khó chịu?” Câu hỏi ấy bóc mặt nạ của giao dịch. Bên dưới không phải nhu cầu sở hữu. Bên dưới là mệt, là căng, là một chút cô đơn, là dư chấn của cả ngày.
An mở app ngân hàng, nhìn số dư. Không phải để tự dọa, mà để trở về thực tế. An nhớ một nguyên tắc: không quyết định tiền khi cảm xúc đang cao hoặc đang thấp. Tiền cũng cần một cái đầu sáng và một trái tim ấm. An tắt mua sắm, mở ghi chú và viết: “Mình đang mệt. Mình cần nghỉ.” Rồi An pha nước ấm. Việc nhỏ, không lấp lánh, nhưng có tác dụng kỳ lạ: đưa An về cơ thể. Khi cơ thể về, cơn thôi thúc mua rút xuống như thủy triều.
Trước khi ngủ, An chuyển một khoản nhỏ vào quỹ dự phòng. Không nhiều, nhưng đều. Đó là cách An nói với tương lai: “Mình đang chăm bạn.” Và An mỉm cười, nửa như tự trêu, nửa như tự ôm: bình an cũng có thể tự ship, chỉ là ship chậm hơn.
Ngày hôm sau, An vẫn sẽ có lúc bão. Nhưng An đã học được điều quan trọng nhất: bão đi qua, còn tay lái ở lại. Đó chính là “có cảm xúc riêng.” Không phải không rung. Mà rung rồi vẫn đứng. Không phải không đau. Mà đau rồi vẫn về.
Và để bạn có một điểm nhấn đặt vào giữa chương, như một dấu đóng tròn đỏ trên trang vở cuộc đời, mình gửi bạn vài câu ngắn mà sắc, để người đọc chạm vào là nhớ:
Th.sĩ Nguyễn Thị Minh Lý – Chuyên gia Tư vấn huấn luyện Nội tâm
Từ khóa:
#Có cảm xúc riêng #Dịch chuyển cảm xúc theo hướng sáng và có lợi ##sống_có_chất ##biết_yêu_thương ##có_cảm_xúc_riêng
