Theo dõi chúng tôi
“Thói quen nền” — những thói quen nhỏ nhưng tác động dây chuyền. Có những việc nhìn đơn giản mà kéo theo cả chuỗi tốt lành. Ví dụ: ngủ đúng giờ không chỉ tốt cho sức khỏe, mà còn làm bạn bớt cáu (mối quan hệ), bớt quyết định bốc đồng (tài chính), và tăng khả năng tập trung (mục tiêu). Một thói quen nền giống như dọn sạch nền nhà để bạn bước đâu cũng đỡ vấp.
Tôi nên thiết kế một “hệ thống thói quen” như thế nào để mục tiêu về sức khỏe – mối quan hệ – tài chính không giẫm chân nhau mà nâng đỡ nhau?
Bốn mảng lớn của đời người thường đánh nhau như… bốn đứa trẻ giành remote TV: sức khỏe muốn ngủ sớm, công việc muốn cày khuya, mối quan hệ muốn trò chuyện, tài chính muốn tiết kiệm nhưng tâm trạng lại muốn mua sắm. Vì vậy, chìa khóa không phải làm hết mọi thứ mỗi ngày, mà là thiết kế hệ thống để chúng “không phá nhau”.
Nguyên tắc đầu tiên là chọn “thói quen nền” — những thói quen nhỏ nhưng tác động dây chuyền. Có những việc nhìn đơn giản mà kéo theo cả chuỗi tốt lành. Ví dụ: ngủ đúng giờ không chỉ tốt cho sức khỏe, mà còn làm bạn bớt cáu (mối quan hệ), bớt quyết định bốc đồng (tài chính), và tăng khả năng tập trung (mục tiêu). Một thói quen nền giống như dọn sạch nền nhà để bạn bước đâu cũng đỡ vấp.
Nguyên tắc thứ hai là dùng “neo thời gian” thay vì “đợi động lực”. Neo là một thời điểm cố định gắn với hành động nhỏ. Buổi sáng thức dậy là neo cho một việc chăm cơ thể. Sau bữa tối là neo cho một cuộc trò chuyện 10 phút chất lượng. Trước khi ngủ là neo cho việc xem lại chi tiêu 3 phút. Thói quen thành công không cần dài; nó cần đều, và cần có chỗ đặt.
Nguyên tắc thứ ba là thiết kế “liên hoàn”, tức là một hành động phục vụ nhiều mục tiêu. Bạn đi bộ 20 phút cùng người thân: vừa sức khỏe, vừa mối quan hệ, vừa giảm stress nội tâm, thậm chí còn tiết kiệm hơn là đi cà phê mua thêm hai ly “trà sữa hạnh phúc tạm thời”. Bạn nấu ăn tại nhà 3 buổi/tuần: sức khỏe lên, tài chính nhẹ, nội tâm yên vì cảm giác mình làm chủ. Bạn đặt lịch hẹn hò định kỳ: mối quan hệ ổn, nội tâm ổn, năng lượng làm việc cũng ổn. Hệ thống tốt là hệ thống “một mũi tên trúng nhiều con chim”, chứ không phải “mỗi mục tiêu một cái búa, ngày nào cũng đập đầu mình”.
Nguyên tắc thứ tư là “nhịp mùa”, không phải “nhịp máy”. Có giai đoạn bạn cần dồn cho sức khỏe vì cơ thể đang báo động. Có giai đoạn bạn cần dồn cho tài chính vì bạn đang xây nền. Có giai đoạn bạn cần dồn cho mối quan hệ vì gia đình đang cần bạn hiện diện. Hệ thống thói quen không phải hợp đồng bắt bạn làm y hệt quanh năm. Nó là bản hòa âm: lúc trống, lúc đàn, nhưng bài nhạc vẫn chạy. Điều quan trọng là không bỏ hẳn, chỉ giảm nhịp.
Và cuối cùng, để hệ thống không biến thành áp lực, bạn cần một “nguyên tắc tha thứ” được cài sẵn. Thói quen sẽ có ngày đứt. Khi đứt, đừng biến nó thành tòa án. Bạn chỉ cần một câu: “Hôm nay trượt, mai quay lại với phiên bản nhỏ nhất.” Người bền không phải người không trượt; người bền là người không dùng một cú trượt để biện hộ cho việc bỏ luôn.
Ba mươi ngày không phải để bạn biến thành “phiên bản hoàn hảo”, mà để bạn có một nền sống đủ vững, đủ êm, đủ rõ. Hệ thống này giống một bản nhạc: có nhịp chính, có đoạn nghỉ, có biến tấu. Bạn không cần làm nhiều; bạn chỉ cần làm đều. Mỗi ngày sẽ có bốn sợi chỉ mảnh: chạm vào thân, chạm vào tâm, chạm vào người, và chạm vào tiền. Sợi chỉ mảnh nhưng bện lại thành dây thừng.
Trong tuần đầu
Tuần thứ hai là tuần của “làm sạch”: sạch lịch, sạch tâm, sạch ví. Bạn bắt đầu loại bớt những thứ khiến năng lượng rò rỉ: lướt vô thức, hứa hẹn quá tay, mua sắm để bù cảm xúc. Bạn không cần cắt hết, bạn chỉ cần bớt một chút mỗi ngày, để tự do tăng lên như nước rút khỏi chiếc thuyền.
Tuần thứ ba là tuần của “xây”: xây sức bền, xây niềm tin, xây sự thân mật, xây nền tài chính. Đây là tuần bạn bắt đầu thấy mình khác đi, không phải khác vì bỗng nhiên xuất chúng, mà khác vì bạn đã bớt phản ứng. Bạn có thể thêm một thói quen “neo” vào ngày làm việc: một khoảng nghỉ ngắn để thở, để vai hạ xuống, để mắt thôi căng. Nội tâm ổn thì lời nói mềm; lời nói mềm thì mối quan hệ ấm; mối quan hệ ấm thì bạn ít tìm niềm vui tạm bằng tiêu tiền; và thế là bốn mảng bắt tay nhau, không còn đánh nhau. Ở tuần này, bạn cũng bắt đầu dành một khoảng thời gian ngắn để học về tiền theo cách không làm bạn sợ: hiểu một khái niệm, xem lại một khoản chi, lên một kế hoạch nhỏ. Tiền, khi được hiểu, sẽ bớt đáng sợ và bớt quyền lực với cảm xúc của bạn.
Tuần thứ tư là tuần của “tích hợp”, nơi bạn thôi cố làm đúng, và bắt đầu sống hợp. Bạn chọn những gì hiệu quả nhất trong ba tuần trước và giữ lại như xương sống. Bạn cũng chọn một ngày “nhẹ” mỗi tuần, vì người bận rộn không cần thêm kỷ luật; người bận rộn cần kỷ luật biết nghỉ. Ngày nhẹ không phải ngày buông thả; đó là ngày bạn làm mọi thứ ở phiên bản tối thiểu mà vẫn giữ lời hứa với chính mình. Và bạn kết thúc 30 ngày bằng một nghi thức nhỏ: nhìn lại những thay đổi đã có, dù rất nhỏ, và ghi nhận chúng như ghi nhận một cây non vừa bén rễ. Không có sự ghi nhận, con người dễ bỏ cuộc vì tưởng mình không tiến. Trong khi thật ra, bạn đang tiến theo kiểu rất trưởng thành: không ồn ào, nhưng có thật.
Th.sĩ Nguyễn Thị Minh Lý - Chuyên gia Tư vấn huấn luyện Nội Tâm
Từ khóa:
#Có mục tiêu #“Hệ thống thói quen” như thế nào để mục tiêu về sức khỏe, mối quan hệ, tài chính không giẫm chân nhau mà nâng đỡ nhau? ##sống_có_chất ##biết_hành_động ##có_mục_tiêu
