Mục tiêu sống là gì? Mục tiêu sống có ý nghĩa gì cho sự phát triển bản thân?

Mục tiêu sống là gì?

Chúng ta thường nói về “mục tiêu” như thể đó là một cái đích nằm sẵn ở cuối con đường, chỉ cần chạy nhanh là tới. Nhưng đời sống không phải đường đua 100 mét. Nó giống một khu vườn hơn: có mùa gieo, mùa chờ, mùa bão, và mùa hoa nở, mùa trái chín. Mục tiêu trong cuộc sống, vì vậy, không chỉ là “mình muốn đạt được điều gì”, mà là “mình muốn trở thành ai trong lúc đang đi tới điều đó”. Nếu bạn chỉ chăm chăm vào kết quả, bạn dễ biến mình thành cái máy làm thành tích. Còn nếu bạn hiểu mục tiêu như một lời hẹn với chính mình, bạn sẽ đi bằng nhịp chân của người đang trưởng thành, không phải nhịp chân của người đang chạy đua tốc độ.

Mục tiêu trong cuộc sống là một điểm tựa có ý thức, nơi ta đặt tâm vào đó để đôi tay bớt run, đôi chân mạnh giỏi hơn trên con đường đi tới. Nó là cách ta trả lời câu hỏi thầm kín nhất: “Mình sống để làm gì, và vì điều gì mà mình sẵn sàng đánh đổi thời gian – thứ tài sản ai cũng có mà không ai biết giữ?” Mục tiêu không phải chiếc roi; nó là ngọn đèn. Nó không có nhiệm vụ làm bạn căng thẳng hơn, mà có nhiệm vụ làm bạn rõ ràng hơn. Một người sống không mục tiêu thường không phải vì họ lười, mà vì họ mệt; mệt vì phải phản ứng liên tục với cuộc đời, mệt vì ngày nào cũng bận mà vẫn thấy tâm mình trống trải.

Mục tiêu sống có ý nghĩa gì cho sự phát triển bản thân?

Khi mục tiêu xuất hiện đúng nghĩa, nó trở thành trục phát triển, chạm vào bốn vùng quan trọng nhất của đời người: sức khỏe, mối quan hệ, nội tâm và tài chính.

Với sức khỏe, mục tiêu làm ta thôi “chữa cháy” bằng những quyết tâm ngắn hạn kiểu “từ mai ăn kiêng”, để chuyển sang một bản sắc dài hạn: “Tôi là người biết chăm cơ thể.” Lúc ấy, việc ngủ sớm không còn là hy sinh, mà là tự trọng. Việc vận động không còn là trừng phạt, mà là lời xin lỗi với hệ thần kinh vì đã bắt nó gồng quá lâu. Mục tiêu đúng giúp bạn không đợi tới lúc đau mới quay về với thân.

Với mối quan hệ, mục tiêu giống như một chiếc la bàn đạo đức. Bạn bắt đầu chọn cách yêu, cách nói, cách lắng nghe, cách đặt ranh giới. Bạn thôi tìm người để lấp khoảng trống, và bắt đầu học cách gặp người bằng sự đủ đầy. Mối quan hệ sẽ bớt những cuộc cãi nhau vì kỳ vọng mù mờ, và tăng những cuộc đối thoại vì hai người cùng nhìn về một hướng sống. Khi bạn có mục tiêu, bạn biết điều gì là quan trọng, điều gì chỉ là cái “đúng” nhất thời. Và bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy rất nhiều xung đột không phải vì thiếu tình, mà vì thiếu định hướng.

Với nội tâm, mục tiêu là nghệ thuật thuần hóa nỗi sợ. Không phải diệt nỗi sợ, mà đặt nỗi sợ vào đúng vai: người gác cổng, không phải ông chủ. Mục tiêu khiến bạn hiểu rằng cảm xúc chỉ là thời tiết, còn hành động là khí hậu. Bạn có thể lo, nhưng vẫn đi. Bạn có thể buồn, nhưng vẫn giữ lời hứa. Bạn học cách trở thành người đáng tin với chính mình, và đó là nền móng của tự tin thật. Tự tin không đến từ việc bạn luôn thắng; tự tin đến từ việc bạn luôn quay lại, làm tiếp, và không bỏ rơi mình giữa đường.

Với tài chính, mục tiêu là thứ giúp đồng tiền bớt “trôi” và bắt đầu “chảy”. Tiền sẽ luôn đi theo hệ giá trị. Khi không có mục tiêu, tiền đi theo cảm xúc: căng ví thì mua, buồn thì ăn, chán thì đổi. Khi có mục tiêu, tiền đi theo chiến lược: ưu tiên, dự phòng, đầu tư, và tận hưởng có ý thức. Bạn không cần giàu để có kỷ luật, nhưng bạn cần kỷ luật để có tự do. Mục tiêu tài chính là cách bạn nói với tương lai rằng: “Tôi sẽ không bắt bạn trả giá vì sự bốc đồng của hiện tại.”

Nhưng mục tiêu cũng có một cái bẫy tinh vi: mục tiêu biến thành áp lực khi nó được xây bằng nỗi thiếu, chứ không phải bằng sự hiểu. Vì vậy, trước khi nói đến kỹ thuật SMART, cần nói đến một điều nền: mục tiêu tốt là mục tiêu khiến bạn lớn lên, chứ không khiến bạn co rúm. Nó không phải lời tuyên án “mình chưa đủ”, mà là lời tuyên bố “mình đang trở thành”.

Th. sĩ Nguyễn Thị Minh Lý - Chuyên gia tư vấn huấn luyện Nội tâm